Pierwsza pomoc przy oparzeniach dziecka

0
147

Oparzenia są jedną z najczęstszych przyczyn (poza urazami głowy) zgłaszania się rodziców z poszkodowanymi dziećmi w placówkach opieki zdrowotnej. Niektóre z nich są niegroźne, inne zagrażają zdrowiu, a nawet życiu dziecka. Wypadki z dziećmi tego typu są w większości przypadków konsekwencją ich naturalnej ruchliwości i ciekawości świata, zaniedbań opiekunów oraz zdarzeń losowych, typu wypadki lokomocyjne, pożary itp.Małe dziecko  Pierwsza pomoc przy oparzeniach dzieckaDo oparzeń, czyli uszkodzenia tkanek, dochodzi wskutek działania ciepła (np. ogień lub gorąca ciecz), energii elektrycznej, promieni jonizujących, a także niektórych środków chemicznych.

Podział oparty na kryterium głębokości oparzeń

Jednym z kryteriów ogólnego podziału oparzeń jest ich głębokość. Dzieli się je wówczas na:

  • Stopień I (oparzenie powierzchniowe) – powstaje np. na skutek oblania się gorącą wodą lub dotknięcia gorącego przedmiotu. Uszkodzenie nie jest głębokie, najczęściej dotyczy tylko naskórka, ewentualnie powierzchniowej warstwy skóry właściwej. Na oparzonej powierzchni pojawia się zaczerwienienie i obrzęk, ale skóra jest sucha. Nieprzyjemnie piecze i sprawia ból. Przy prawidłowym udzieleniu pierwszej pomocy skóra szybko i dobrze się goi (około tygodnia).
  • Stopień II (oparzenie stopnia pośredniego) – powstaje np. na skutek oblania się wrzątkiem, olejem w czasie smażenia, poparzenia parą pochodzącą z czajnika z gotującą się wodą itp.Małe dziecko  Pierwsza pomoc przy oparzeniach dzieckaUszkodzenie naskórka i skóry jest głębsze, poza zaczerwienieniem i obrzękiem pojawiają się także pęcherze wypełnione surowiczą treścią. Nie wolno ich przebijać. Oparzone miejsce bardzo boli. Jeżeli udzielona zostanie prawidłowo pierwsza pomoc, a powierzchnia oparzona nie jest duża – leczenie trwa około 2 tygodnie. W przypadku rozległych oparzeń – niezbędne jest leczenie szpitalne.
  • Stopień III (oparzenie głębokie) – powstaje na skutek bezpośredniego działania otwartego ognia lub np. dłuższego kontaktu z wrzątkiem. Oparzenie obejmuje całą grubość skóry, często także nerwy, tkankę łączną, mięśnie i naczynia krwionośne. Skóra jest zwęglona, woskowata, barwy białej lub szarawej. Poparzone dziecko może nie odczuwać bólu, jeśli uszkodzeniu uległy zakończenia nerwowe. W odróżnieniu od oparzeń stopnia I i II ten typ oparzeń musi być leczony w szpitalu (chyba, że dotyczy bardzo małej powierzchni). Nawet po zastosowaniu nowoczesnych technik leczenia, na skórze pozostają zazwyczaj rozległe i głębokie blizny.

Podział oparty na kryterium wielkości powierzchni poparzonego ciała

Poza głębokością (stopniem) poparzenia ogromne znaczenie ma również procent poparzonej powierzchni ciała. Na ich podstawie określa się rokowania poszkodowanego dziecka. Dla określenia wielkości poparzonej powierzchni ciała dziecka stosuje się zwykle tzw. „regułę dziewiątki”. Według niej:

  • powierzchnia głowy dziecka – stanowi 9% całkowitej powierzchni jego ciała
  • kończyny dolne – po 9% powierzchni całkowitej ciała
  • kończyny dolne – po 18% powierzchni całkowitej ciała
  • przód i tył tułowia – po 18 % całkowitej powierzchni ciała
  • okolice krocza – 1% powierzchni ciała
  • powierzchnia dłoniowa ręki – 1%
  • powierzchnia dłoniowa palców – 0,5%

Przyjmuje się, że oparzenia II stopnia obejmujące powyżej 20% powierzchni ciała dziecka oraz III stopnia powyżej 10% powierzchni ciała oraz okolic twarzy, szyi, stóp, dłoni, krocza zalicza się do tzw. oparzeń ciężkich wymagających hospitalizacji. Do tej grupy oparzeń zalicza się również oparzenia wziewne, elektryczne i chemiczne.

Pierwsza pomoc przy oparzeniach pierwszego stopnia (lekkich)

Od tego jak zostanie udzielona pierwsza pomoc, czy w ogóle zostanie udzielona, zależą rokowania co do stanu dziecka. Im szybciej zostaną podjęte odpowiednie czynności, tym lepiej. Należy postępować w następujący sposób:Małe dziecko  Pierwsza pomoc przy oparzeniach dziecka

  • strumieniem zimnej wody należy spłukiwać poparzone miejsce przez co najmniej 10 – 15 minut
  • oparzone miejsce należy przykryć jałową gazą
  • można następnie posmarować je maścią dla niemowlaków o nazwie Alantan

Oparzenia I stopnia goją się samoistnie, więc nie wymagają wizyty u lekarza. Chyba, że dziecko jest bardzo małe – wtedy lepiej skonsultować się z lekarzem.

Pierwsza pomoc przy oparzeniach II i III stopnia (średnich i ciężkich)

Zanim poszkodowanemu dziecku zostanie udzielona fachowa pomoc (wezwana karetka pogotowia, lekarz) konieczne jest podjęcie następujących kroków:

  • należy odizolować dziecko od źródła urazu
  • z ostrożnością zdjąć ubranie (nie ściągać np. spodni czy bluzki, tylko delikatnie rozciąć!)Małe dziecko  Pierwsza pomoc przy oparzeniach dziecka
  • rozpocząć schładzanie poparzonych miejsc strumieniem zimnej wody (czynić to do momentu przyjazdu karetki pogotowia)

Cały czas należy obserwować dziecko. Może się bowiem zdarzyć, że ustaną jego funkcje życiowe. Należy wówczas podjąć zabiegi resuscytacyjne, czyli ratujące życie (sztuczne oddychanie i masaż serca) i prowadzić je do przywrócenia oddechu lub przyjazdu karetki pogotowia. Dalsze leczenie będzie się odbywać w szpitalu, gdzie podane zostaną dziecku środki przeciwbólowe oraz mające na celu zapobieganie wystąpienia choroby oparzeniowej w postaci wstrząsu i niewydolności wielonarządowej oraz zakażenia ran i rozwoju niezwykle niebezpiecznej sepsy.