Kiedy powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

1
154

W Polsce każdego roku przeprowadza się około trzy tysiące adopcji. Najczęściej i najchętniej adoptowane są malutkie dzieci – noworodki i niemowlaki.Rodzice  Kiedy powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

Dlaczego? Bo rodzice adopcyjni chcą od początku życia dziecka wychowywać je według własnych zasad, bo obawiają się, że ze starszym dzieckiem mogą być problemy z przystosowaniem do nowego miejsca i rodziny. Wreszcie również dlatego, że chcą ukryć przed światem fakt, że adoptowali dziecko.

Pojawienie się malucha w domu może wydawać się wówczas naturalne, nie budzi więc niezdrowej ciekawości, czy zdziwienia. Szczególnie, że niektóre kobiety podejmują desperacką próbę oszukania otoczenia nosząc przez wiele miesięcy poduszki imitujące brzuch ciążowy.

Adopcja w Polsce, a prawo międzynarodowe

Konwencję Praw Dziecka Polska podpisała 7 czerwca 1991 roku.Rodzice  Kiedy powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

Artykuł 7 pt.1 Konwencji o Prawach Dziecka mówi, że: „Niezwłocznie po urodzeniu dziecka zostanie sporządzony jego akt urodzenia, a dziecko od momentu urodzenia będzie miało prawo do otrzymania imienia, uzyskania obywatelstwa oraz, jeśli to możliwe, prawo do poznania swoich rodziców i pozostawania pod ich opieką.”

Polska ratyfikowała Konwencję z pewnymi zastrzeżeniami, w tym również w odniesieniu do artykułu 7, a mianowicie, że „prawo dziecka przysposobionego do poznania rodziców naturalnych będzie podlegało ograniczeniu poprzez obowiązywanie rozwiązań prawnych umożliwiających przysposabiającym zachowanie tajemnicy pochodzenia dziecka.”

Oznacza to, że w Polsce to rodzice adopcyjni mają prawo do decydowania o tym, czy powiedzą prawdę swoim przysposobionym dzieciom, czy nie.

Adopcja w prawie polskim

W przypadku standardowej adopcji matka deklaruje chęć oddania dziecka do adopcji już w szpitalu (może to zrobić również wcześniej za pośrednictwem ośrodka adopcyjnego, który przeprowadzi ją przez wszystkie etapy procedury). Biologiczna matka ma jednak ustawowe sześć tygodni na zmianę decyzji wcześniej deklarowanej.

Jeśli nadal jest zdecydowana zrzec się praw do dziecka – potwierdza to przed sądem. Dziecko staje się wolne prawnie, może zostać adoptowane. Po adopcji wystawiony zostanie drugi akt urodzenia zawierający dane rodziców adopcyjnych (mają oni prawo zmienić imię dziecka).Rodzice  Kiedy powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

Dopiero po skończeniu 18 roku życia polskie dzieci adoptowane mają prawo wglądu w oryginalny akt urodzenia i poznania dzięki temu tożsamości swojej matki/rodziców biologicznych. Nie wszystkie jednak z tego prawa korzystają.

Podobnie jest jeżeli chodzi o chęć spotkania się z rodzicami biologicznymi. Chociaż wcześniej deklarują, że to chcą zrobić, to ostatecznie robi to tylko około trzydzieści procent z nich.

Czy należy mówić dziecku, że jest adoptowane?

Psychologowie, pracownicy ośrodków adopcyjnych oraz sami rodzice adopcyjni w większości są zdania, że dziecko ma prawo wiedzieć, że jest adoptowane.

Mimo, że prawo polskie mu tego nie gwarantuje, to panuje powszechne przekonanie, że ponieważ dziecko nie jest niczyją własnością (nawet rodziców!), więc jako wolna jednostka ma prawo do poznania swoich korzeni, które są ważnym elementem jego tożsamości.

Kiedy powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

Krótko można by powiedzieć, że im wcześniej, tym lepiej. Najważniejsze, by dowiedziało się o tym od rodziców adopcyjnych, a nie od sąsiadki, rówieśników, czy przez przypadek oglądając stare zdjęcia, lub dokumenty.Rodzice  Kiedy powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

Warto, by dziecko od początku słyszało w domu takie określenia jak „adopcja”, „dom dziecka”, „sierociniec” itp. Dzięki temu oswoi się z nimi i będzie je odbierać  „zwyczajnie”, jak coś, co jest normalną, codzienną sytuacją.

A kiedy już pojawią się przy okazji opowiadania dziecku jego historii – nie spowodują u niego złości, strachu czy przerażenia  oraz innych negatywnych odczuć.

Większość rodziców adopcyjnych zdaje sobie sprawę z tego, że powiedzenie dziecku prawdy jest nieuniknione. Tym bardziej, że w dobie internetu i istnienia wielu portali społecznościowych utrzymanie adopcji w tajemnicy jest po prostu niemożliwe! I jeśli przeniosą się do innego miasta, a nawet kraju prawda kiedyś wyjdzie na jaw. To tylko kwestia czasu.

Dlatego nie można tej decyzji odkładać w nieskończoność! Bo z każdym dniem będzie coraz trudniej… Schemat jest zazwyczaj taki: początkowo nie mówią dziecku, bo jest malutkie i nic nie rozumie, potem jest wprawdzie nieco większe, ale też nie rozumie…

A kiedy ma lat czternaście, piętnaście jest już w takim wieku, że może zechce poznać rodziców biologicznych i… odejdzie? Więc też nie mówią… A potem jest już za późno, bo właśnie jakiś kolega wykrzyczał dziecku w twarz, że jest bękartem, lub w szpitalu wykonano mu badanie grupy krwi i okazało się, że nijak nie pasuje do grup krwi rodziców…Prawda, że marnie to wygląda?Rodzice  Kiedy powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

Aby nie narazić dziecka na takie traumatyczne przeżycia oraz siebie na lata strachu przed wyjawieniem prawdy – lepiej powiedzieć dziecku o tym, że jest adoptowane najwcześniej jak się da.

Wiek przedszkolny dziecka jest najlepszym momentem

Dziecko w wieku 3-5 lat jest na etapie ciągłego zadawania pytań. Zadaje ich mnóstwo, oczekując natychmiastowych odpowiedzi. Na szczęście nie wymaga jeszcze wtedy by były zbyt szczegółowe, a każdą z nich przyjmuje bez specjalnych zastrzeżeń. To ten własnie okres jest według psychologów najlepszym momentem do powiedzenia dziecku prawdy o jego pochodzeniu.

Wśród pytań znajdą się prawdopodobnie również takie, które można wykorzystać do przekazania dziecku informacji o adopcji, np.: „Skąd się wziąłem?”, „Czy byłem w twoim brzuszku?”, „Kto mnie urodził?” (jeśli się nie pojawią, to rozmowy trzeba zainicjować!).

Odpowiedzi na nie powinny być proste, bez niepotrzebnych szczegółów, których dzieci w tym wieku nie oczekują (np. „Bardzo z tatą pragnęliśmy dziecka, więc pojechaliśmy do domu dziecka i tam cię znaleźliśmy. Ty czekałeś na nas, my czekaliśmy własnie na ciebie. Bardzo cię kochamy”; „Byłeś w brzuszku innej kobiety, ale dzięki temu cię mamy i możemy kochać”; „Nie znam kobiety, która cię urodziła, ale cieszę się, że to ja mogę być twoją mamą” ). Ważne są zapewnienia o miłości i… prawda!Rodzice  Kiedy powiedzieć dziecku, że jest adoptowane?

Rodzice adopcyjni nie powinni źle wyrażać się o rodzicach biologicznych, by nie wzbudzać w dziecku wrogości do nich, czy nienawiści.

Jeśli usłyszy ono np. takie zdania: „Twoja matka była złą kobietą. Urodziła cię i porzuciła, nie chciała cię. Musiałeś tułać się po domach dziecka”, z całą pewnością pojawi się u niego poczucie winy i przekonanie, że było z nim coś nie tak, skoro matka go zostawiła. To może pozostawić ślady w psychice małego człowieka nawet na całe życie.