Prawa kobiet w ciąży – Kodeks pracy

0
140

Wiadomo, że kiedy kobieta jest w ciąży, to dbając o swoje nienarodzone jeszcze dziecko poddaje się pewnym rygorom (prowadzi zdrowy tryb życia, w tym np. rezygnuje z wszelkich używek), by w maksymalnym stopniu chronić rozwijający się płód i zapewnić mu warunki do prawidłowego rozwoju.

Kodeks pracy chroni nie wszystkie pracujące kobiety będące w ciąży

Polskie prawo w sposób szczególny chroni kobietę będącą w ciąży. Zapisy znajdujące się w Kodeksie pracy odnoszą się jednak tylko do tych kobiet, które pracują na podstawie umowy o pracę, a nie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub innej umowy cywilnoprawnej.Ciąża  Prawa kobiet w ciąży - Kodeks pracyTakże kobiety zatrudnione na zastępstwo lub znajdujące się w okresie próbnym trwającym poniżej jednego miesiąca nie mogą powoływać się na przywołane zapisy Kodeksu pracy.

Z części tych praw kobieta korzysta będąc w ciąży (od momentu przedłożenia pracodawcy zaświadczenia od lekarza potwierdzającego ciążę), z innych – dopiero po urodzeniu dziecka (np. z urlopu macierzyńskiego).

Zapisy kodeksu pracy muszą być przez pracodawcę przestrzegane!

Specjalne traktowanie kobiety będącej w ciąży nie zależy od widzimisię pracodawcy! Ważne jest to, że jest on zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania tych przepisów. Naruszenie ich jest bowiem wykroczeniem przeciwko prawom pracownika, za co pracodawcy grozi kara grzywny w wysokości do 5 tysięcy złotych oraz konieczność zapłacenia odszkodowania w razie wystąpienia kobiety z roszczeniem o odszkodowanie.

Ochrona stosunku pracy kobiety w ciąży

Pracodawcy nie wolno wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży (wyjątki – wymienione w tekście wyżej). Ciąża  Prawa kobiet w ciąży - Kodeks pracyJeżeli kobieta zatrudniona jest na mocy umowy o pracę (na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc), która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, umowa ta ulega przedłużeniu do dnia porodu.

Jeżeli kobieta zaszła w ciążę w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, to pracodawca zobowiązany jest do cofnięcia wypowiedzenia.

Kiedy ochrona stosunku pracy kobiety w ciąży nie obowiązuje?

Prawo przewiduje sytuacje, w których nie obowiązuje ochrona stosunku pracy kobiety w ciąży. Jedną z nich jest tzw. zwolnienie dyscyplinarne, czyli sytuacja, w której pracownica w ciąży ewidentnie i drastycznie naruszyła warunki pracy, czyli to z jej winy następuje.  Aby mogła być zwolniona, pracodawca musi jednak uzyskać zgodę zakładowej organizacji związkowej.

Ogłoszenie upadłości lub likwidacji przedsiębiorstwa pracodawcy także umożliwia rozwiązanie umowy. W przypadku zwolnień grupowych lub indywidualnych (ustawa z 13 marca 2013 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników) pracodawca może wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy i zmienić pracownicy w ciąży stanowisko pracy oraz wysokość wynagrodzenia.

Kobieta w ciąży nie może pracować w godzinach nadliczbowych

Wymiar pracy pracownicy w ciąży nie może przekraczać 8 godzin na dobę.Ciąża  Prawa kobiet w ciąży - Kodeks pracyPrzepisy wyraźnie mówią o bezwzględnym zakazie pracy w godzinach nadliczbowych niezależnie od potrzeb pracodawcy i charakteru pracy (np. ratowniczka z karetki pogotowia nie może pracować w godzinach nadliczbowych nawet w celu podjęcia akcji ratowniczej ratującej zdrowie czy życie ludzkie).

Pracownica w ciąży nie może pracować nocą

Jeżeli pracodawca nie może zmienić godzin pracy ciężarnej kobiety (lub jest to zwyczajnie niecelowe), to musi ją przenieść do innej pracy, nie wymagającej pracy w porze nocnej. Jeśli nie jest to możliwe – pracodawca zwalnia ciężarną z obowiązku świadczenia pracy, ale płaci pracownicy wynagrodzenie w dotychczasowej wysokości.

Pracownica w ciąży ma prawo odmówić wyjazdu w delegację

Zgodnie z zapisami prawa pracodawca nie może bez zgody pracownicy w ciąży zmienić miejsca jej pracy lub wysłać w delegację poza stałe miejsce pracy.Ciąża  Prawa kobiet w ciąży - Kodeks pracyOdmowa wykonania ewentualnych poleceń pracodawcy nie powoduje żadnych konsekwencji dla kobiety.

Badania lekarskie ciężarna może przeprowadzić także w godzinach pracy

Jeżeli badania, na które kieruje lekarz nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy, to pracodawca jest zobowiązany do udzielenia zgody na zwolnienie od pracy na czas badań oraz dojazdu na nie i inne czynności z nimi związane.

Kobieta zachowuje w tym przypadku prawo do wynagrodzenia.