Różyczka u kobiety w ciąży

1
128

Różyczka jest wirusową chorobą zakaźną wieku dziecięcego. Niegroźna dla dzieci, u dorosłych może mieć przebieg cięższy, ale zwykle nie powoduje powikłań. Bardzo niebezpieczna staje się natomiast w przypadku zarażenia się nią przez kobietę w ciąży. Zagrożenie nie dotyczy jednak samej kobiety, ale rozwijającego się w niej płodu. Wirus różyczki z łatwością dostaje się bowiem do organizmu dziecka przez łożysko i może spowodować wczesne poronienie, obumarcie płodu (przedwczesna śmierć dotyka 35% dzieci z zespołem różyczki wrodzonej) lub bardzo poważne wady wrodzone. W medycynie określane są one jako zespół różyczki wrodzonej, inaczej – zespół Gregga. Najcięższe wady wrodzone powstają wtedy, gdy do zakażenia różyczką doszło u kobiety w pierwszym trymestrze ciąży. Jeżeli tak się stało, to występuje wówczas tzw. lekarskie wskazanie do przerwania ciąży.

Najczęściej występujące wady u dzieci z zespołem różyczki wrodzonej

U dzieci rodzących się z zespołem różyczki wrodzonej najczęściej występuje tzw. „triada różyczkowa Gregga”, na którą składają się:Ciąża  Różyczka u kobiety w ciąży

  • wady wzroku (71% dzieci z zespołem Gregga), takie jak: zaćma, zapalenie siatkówki i naczyniówki, jaskra, zez, małoocze
  • wady słuchu (67% chorych dzieci) lub całkowita głuchota
  • wady serca i dużych naczyń (48% chorych dzieci), np. ubytki przegrody międzyprzedsionkowej i międzykomorowej, zwężenie tętnicy płucnej, itd.

Oprócz wymienionych wad, u wielu dzieci występują również inne, np.:

  • wady układu kostnego, które w konsekwencji prowadzą np. do deformacji kończyn, uszkodzenia zębów mlecznych, itd.
  • wady narządów płciowych
  • wady układu nerwowego prowadzące do zaburzeń neurologicznych, np. zapalenie naczyń mózgowych, przewlekłe zapalenie opon mózgowych, podatność na zachorowanie na autyzm i schizofrenię, itd.
  • schorzenia nerek, wątroby i płuc

Czy wszystkie kobiety chorujące w ciąży na różyczkę rodzą chore dzieci?

Niestety, ryzyko urodzenia dziecka z wadami nazywanymi zespołem różyczki wrodzonej jest bardzo wysokie. Statystycznie wygląda to tak:

  • przy zakażeniu różyczką do 11 tygodnia ciąży – 90% dzieci rodzi się z wadami
  • przy zakażeniu w 11 – 12 tygodniu ciąży – 33% dzieci rodzi się z wadami
  • przy zakażeniu w 13 – 14 tygodniu ciąży – 11% dzieci rodzi się z wadami
  • przy zakażeniu w 15 – 16 tygodniu ciąży – wzrasta do 24% dzieci

Zakażenie kobiety różyczką w późniejszym okresie ciąży (po 16 tygodniu) nie musi powodować wad rozwojowych u dziecka.

Co zrobić, by nie zachorować na różyczkę w ciąży?

  • Aby nie zachorować w ciąży na różyczkę najlepiej jest oczywiście przebyć ją w dzieciństwie lub jako dorosła osoba, ale przed zajściem w ciążę. Różyczka raz przebyta uodparnia bowiem na wirusa na całe życie (choć może w bardzo nielicznych przypadkach dojść do tzw. wtórnego zakażenia różyczką).Ciąża  Różyczka u kobiety w ciąży
  • W Polsce istnieje obowiązek szczepienia dzieci przeciwko różyczce. Poddaje się im dzieci dwa razy. Pierwszy raz w wieku 13 – 14 miesięcy, a dawkę przypominająca podaje się w wieku 13 lat. Niestety, nie chronią one przed zakażeniem chorobą na całe życie. Przyjmuje się, że ochrona przed zachorowaniem trwa 10 lat.
  • Jeżeli nie ma się pewności, że w dzieciństwie przeszło się różyczkę, to najlepiej przed zajściem w ciążę zrobić badanie krwi na obecność przeciwciał (tzw. IgG) – skierowanie na bezpłatne badanie wypisze lekarz. Przy wyniku stwierdzającym brak przeciwciał, lekarz może zaproponować wykonanie szczepienia przeciw różyczce, ale z zajściem w ciążę trzeba wówczas poczekać kilka miesięcy.
  • W sytuacji, gdy kobieta jest w ciąży, a nie chorowała na różyczkę i nie była przeciw niej szczepiona powinna unikać osób, od których może się zakazić. Naturalnie może to być bardzo trudne w realizacji, bo jak wiadomo chory na różyczkę roznosi wirusy zanim pojawią się u niego objawy. Więc ciężarna może nawet nie wiedzieć, że została zakażona, a chory nie wie, że „rozdaje” zarazki ( Okres zakażania zaczyna się 7 dni przed wystąpieniem wysypki i trwa 1 – 2 tygodnie po jej ustąpieniu!).
  • Dlatego zdecydowanie najlepiej jest o swojej ciąży poinformować osoby z najbliższego otoczenia, by w razie wystąpienia u kogoś różyczki, informacja szybko dotarła do ciężarnej. Dzięki temu będzie mogła natychmiast udać się do lekarza, który podejmie decyzję o ewentualnym podaniu zastrzyku z globuliną odpornościową – zmniejsza się w ten sposób ryzyko zakażenia płodu. Ale trzeba pamiętać, że czas odgrywa tu decydującą rolę – powinien być jak najkrótszy od momentu kontaktu z chorym (immunoglobulina podana w ciągu 4 dni od zetknięcia z chorym zabezpiecza płód w 60%).