Udar słoneczny – objawy i pierwsza pomoc

0
107

Udar słoneczny zwany również porażeniem słonecznym jest jednym z rodzajów udarów cieplnych. Jest niezwykle niebezpieczny dla zdrowia, a właściwie dla życia. Nie bez powodu więc, tak dużo mówi się o mądrym opalaniu.

Corocznie na udar słoneczny umiera w Polsce kilkadziesiąt osób. Dlatego umiejętność rozpoznania jego objawów i natychmiastowego udzielenia pierwszej pomocy jest kluczowa dla uratowania zdrowia i życia chorego.

Objawy udaru słonecznego

Objawy udaru słonecznego mogą pojawić się u chorego nawet kilka godzin po zejściu z plaży (do 8 godzin później), czy innego nasłonecznionego miejsca. Z tego powodu często mylone są z objawami zatrucia pokarmowego. To niedobrze, bo pierwsza pomoc w obu przypadkach zdecydowanie się różni, a niektóre leki stosowane na zatrucia (nawet takie bez recepty) mogą zaszkodzić osobie z udarem słonecznym.Zdrowie  Udar słoneczny - objawy i pierwsza pomocDlatego jeżeli chory przebywał na słońcu w wysokiej temperaturze (np. powyżej 30°C) to najbezpieczniej jest od razu przyjąć, że objawy niżej wymienione są efektem porażenia słonecznego. Oto one:

  • bóle głowy
  • zawroty głowy
  • osłabienie
  • niepokój
  • nudności
  • zaczerwieniona i poparzona skóra

Jeżeli do tego dojdą kolejne, takie jak np.:

  • wymioty
  • dreszcze
  • zaburzenia widzenia (np. tzw. mroczki przed oczami)
  • gorączka powyżej 41°C
  • niewyraźna, bełkotliwa mowa
  • chwiejny chód
  • zwiotczenie mięśni
  • zaburzenia oddychania
  • wzmożona potliwość, a potem brak potliwości
  • utrata przytomności
  • stan śpiączki

to bezwzględnie i natychmiast trzeba wezwać karetkę pogotowia, inaczej może dojść do śmierci chorego.

Pierwsza pomoc przy udarze słonecznym

Do czasu przybycia karetki pogotowia trzeba zająć się ofiarą udaru słonecznego w następujący sposób:Zdrowie  Udar słoneczny - objawy i pierwsza pomoc

  • Przeprowadzić chorego (jeśli jest przytomny i może iść) lub przenieść w zacienione, przewiewne miejsce. Nie powinno jednak być zbyt mocno schłodzone, by nie doszło do szoku termicznego u chorego (np.mocno klimatyzowane pomieszczenie nie jest odpowiednie).
  • Ułożyć na plecach w pozycji odpowiedniej do stanu chorego: gdy skóra jego twarzy jest zaczerwieniona – może leżeć w pozycji półsiedzącej; jeżeli twarz jest blada, co świadczy o o silnym udarze słonecznym – głowa powinna znajdować się niżej tułowia.
  • Poluzować lub zdjąć zbyt ciasne lub nie przepuszczające powietrza ubranie.
  • Położyć na czoło i kark chłodne kompresy (nie lodowato zimne!) – np. ręcznik zmoczony w chłodnej wodzie lub kostki lodu ale owinięte ręcznikiem, czy ściereczką.
  • Podawać do picia jak najwięcej wody, małymi porcjami lecz często (jeśli chory jest przytomny).
  • W skrajnie złym stanie chorego (np. bardzo wysoka temperatura ciała sięgająca 42 – 43°C) można próbować chłodzić jego ciało owijając je mokrym prześcieradłem lub kąpielą w chłodnej (nie zimnej!) wodzie. Prysznic jest wówczas mniej skuteczny od kąpieli.

Jeśli chory jest nieprzytomny, ale oddycha – należy go ułożyć w pozycji bocznej bezpiecznej i czekać na przyjazd karetki. Niezbędna jest wówczas stała kontrola tętna i oddechu. W razie gdyby funkcje życiowe ustały – należy podjąć akcję reanimacyjną.