Wnętrostwo, czyli wrodzone niezstąpienie jądra u chłopca

0
81

Wnętrostwo, czyli niezstąpienie jądra jest stanem, w którym u chłopca nie doszło do przemieszczenia się jądra z jamy brzusznej do moszny. Dotyczy to 1 – 2% chłopców po ukończonym wieku niemowlęcym, a w przypadku wcześniaków odsetek wzrasta dwukrotnie. Co roku w Polsce rozpoznaje się wnętrostwo u około 2 – 3 tysięcy chłopców, więc jest to dość poważny problem.

Inne nieprawidłowości położenia jądra u chłopców

Poza sytuacją, w której u chłopca nie doszło do przemieszczenia się jądra z jamy brzusznej do moszny mogą wystąpić inne nieprawidłowości:

  • Czasami dochodzi do tzw. wnętrostwa nabytego, czyli u chłopca w okresie dziecięcym nie ma jąder w mosznie, chociaż w okresie niemowlęcym ich obecność stwierdzono. Zdrowie  Wnętrostwo, czyli wrodzone niezstąpienie jądra u chłopca
  • Inną grupę stanowią chłopcy, u których stwierdza się brak jąder w mosznie tylko okresowo, np. w czasie zmiany temperatury otoczenia jądra cofają się całkowicie lub częściowo do jamy brzusznej. Do 8 roku życia jest to zjawisko całkowicie naturalne. Mówi się wówczas o tzw. jądrze wędrującym, które nie wymaga leczenia, jedynie obserwacji. Jeżeli prawidłowo się rozwijają do okresu dojrzewania – samoistnie zstępują do moszny.
  • Kolejną formą nieprawidłowości w położeniu jadra jest tzw. ektopia, czyli przemieszczenie się go w okolicę prąciową, udową, łonową lub kroczową.

Najważniejsze jest wczesne rozpoznanie

Leczenie nieprawidłowego położenia jądra jest niezbędne by uchronić małego pacjenta przed niebezpieczeństwem rozwinięcia się nowotworu lub wystąpieniem w przyszłości niepłodności. Najważniejsze jest bardzo wczesne rozpoznanie nieprawidłowości. Podstawowym badaniem jest badanie palpacyjne przeprowadzone w trzech pozycjach: leżącej, stojącej i ze skrzyżowanymi nogami. W 80% przypadków dzięki takiemu badaniu można sprawdzić położenie jąder, w pozostałych 20% jądra są tzw. niebadalne”, czyli niewyczuwalne podczas badania palpacyjnego. Dokonuje się wówczas najczęściej dodatkowych badań obrazowych, czyli np. USG, CT, MRI  lub angiografię rezonansu magnetycznego (MRI) – jest ona najbardziej skuteczną metodą dzięki której uzyskuje się informacje o położeniu i budowie jądra.Zdrowie  Wnętrostwo, czyli wrodzone niezstąpienie jądra u chłopcaJeżeli obydwa jądra są niebadalne, to można również wykonać badanie zwane testem stymulacji ludzką gonadotropiną kosmówką (hCG) lub inne, bardziej zaawansowane, pozwalające stwierdzić obecność struktur jądra.

Leczenie jądra niezstępującego

Leczenie wnętrostwa powinno się rozpocząć bardzo wcześnie – właściwie im wcześniej, tym lepiej, by nie dopuścić do przemiany nowotworowej, której ryzyko wystąpienie jest duże.

Leczenie operacyjne

Najbardziej skuteczną metodą leczenia jądra zstępującego, jednocześnie najczęściej stosowaną, jest leczenie operacyjne, które powinno być przeprowadzone (i zakończone) zanim dziecko skończy 12 – 18 miesięcy. Obecnie podejmuje się leczenia tą metodą nawet wcześniej – po 3 – 6 miesiącu życia dziecka.

Leczenie hormonalne

Wbrew funkcjonującej opinii leczenie hormonalne nie jest metodą alternatywną dla leczenia operacyjnego. Według zaleceń Europejskiego Towarzystwa Urologicznego i Europejskiego Towarzystwa Chirurgów Dziecięcych powinno być stosowane przed zabiegiem operacyjnym i po nim, jako leczenie wspomagające. Daje dobre wyniki jedynie w około 20% przypadków. Powinno się ją stosować jedynie u chłopców z jądrami badalnymi. Terapię prowadzi się przez 4 tygodnie, można ją powtórzyć po 3 – 6 miesiącach.

Niezstąpienie jąder – czy można w domu zbadać samodzielnie dziecko?

Warto wiedzieć, że w domu można samodzielnie przeprowadzić wstępne badanie położenia jąder dziecka. Aby to zrobić muszą być stworzone odpowiednie warunki, by dziecko było było zrelaksowane, a nie zestresowane i spięte. Najlepiej więc zrobić to zaraz po kąpieli, w tym samym pomieszczeniu, by nie zmieniła się temperatura otoczenia, co może mieć negatywny wpływ na wynik badania. Można także zrobić to w czasie, gdy dziecko śpi. Pamiętać trzeba o tym, że np. stres, ochłodzenie ciała i inne czynniki mogą spowodować częściowe lub całkowite cofnięcie jąder z moszny, więc nie będą wtedy wyczuwalne. Delikatnie dotykając palcami należy spróbować wyczuć położenie jąder w mosznie. Jeżeli jądro lub jądra nie jest wyczuwalne lub jest dziwnie ułożone – trzeba koniecznie skontaktować się z lekarzem, by przeprowadził odpowiednie badania.

Skutki nieleczonego wnętrostwa

Skutki nieleczonego wnętrostwa mogą być bardzo poważne:

  • Zagrożenie nowotworem jądra niezstąpionego – ryzyko wystąpienia jest 25 – krotnie większe, niż w przypadku prawidłowo położonych jąder.Zdrowie  Wnętrostwo, czyli wrodzone niezstąpienie jądra u chłopca
  • Zagrożenie niepłodnością – istnieje wyraźny związek niepłodności u mężczyzn z momentem rozpoczęcia leczenia – im później rozpoczęte leczenie, tym wyższy odsetek. W cyfrach wygląda to tak: jeżeli leczenie przeprowadzono zanim dziecko ukończyło 2 lata – 12%; przy leczeniu podjętym po okresie dojrzewania – aż 80% niepłodnych mężczyzn. Przewiduje się, że przy leczeniu rozpoczętym po ukończonym 6 miesiącu życia można ten odsetek zmniejszyć nawet do 10%.